“Nữ hoàng sữa” Vinamilk có đang ngủ quên? là câu hỏi lớn trong ngày ĐHCĐ thường niên năm 2018 của Vinamilk. Cũng dễ hiểu vì quý 1/2018, Vinamilk đang cùng ngành sữa chống chọi với những khó khăn chưa từng có và giá cổ phiếu giảm sâu.
Câu hỏi đó cho đến bây giờ người viết mới trả lời được sau buổi nói chuyện dài những ngày cận tết với bà Mai Kiều Liên. Nhiều chuyện chưa từng được kể về Vinamilk, những mảng tương lai đã định hình và cả những chuyện “tình” đậm chất Vinamilk được bà Mai Kiều Liên lần đầu chia sẻ.
Khi gặp bà Mai Kiều Liên, những ngôn từ tác giả chuẩn bị sẵn như nữ tướng ngành sữa, bà chúa sữa…hay thậm chí cả chức danh Tổng giám đốc, TV.HĐQT của bà Mai Kiều Liên đều không dùng được. Bà Mai Kiều Liên mộc mạc, thân tình kể chuyện, khi chuyện đã vào guồng thì bà kể say sưa về Vinamilk. Chúng tôi bị cuốn hút vào từng câu chuyện của bà và hiểu đắc nhân tâm là gì và hiểu vì sao bà Mai Kiều Liên là người có tầm ảnh hưởng lớn.
Điều bà Mai Kiều Liên tự hào nhất về Vinamilk không phải là những doanh hiệu đếm cả tháng không hết mà là, Vinamilk đã xây dựng được thương hiệu sữa của Việt Nam. Bà Liên nhắc đi nhắc lại và nói rằng, bà rất tự hào vì Vinamilk đã tự chủ được từ nguyên liệu chăn nuôi, quy trình sản xuất, phân phối đến những công thức sữa, tự hào vì trước đây Việt Nam làm sữa hoàn toàn thủ công còn bây giờ đã rất nhiều nhà máy tự động hoá, tự hào vì trẻ em Việt thay vì chỉ uống sữa ngoại nhập theo công thức sữa ngoại còn bây giờ đã có sữa Việt-công thức Việt- phù hợp với thể trạng người Việt.
Vinamilk đi được từ con số zero sơ khai đến một công ty tự chủ được hết và đang đứng trong top 50 các công ty sữa trên thế giới.

Bí quyết nào để công ty kinh doanh hiệu quả như vậy, thưa bà?
Hiệu quả có được tổng hợp từ rất nhiều biện pháp từ chiến lược đến chiến thuật rồi con người cũng phải rất là sáng tạo. Mỗi một thời kỳ có những khó khăn rất riêng và mình phải biết những mắt xích để giải toả. Mỗi năm lại khác, 5 năm nay khác, 5 năm tới khác.
Môi trường kinh doanh liên tục thay đổi theo chiều hướng cạnh tranh khắc nghiệt hơn chứ không có chuyện có năm nào cạnh tranh kém đi. Cho nên vấn đề là làm sao để đạt được giá thành hạ nhưng chất lượng phải tốt. Nhất là thực phẩm thì yêu cầu chất lượng càng cao vì liên quan trực tiếp đến sức khoẻ con người. Tivi, tủ lạnh…cũng vậy, cái nào tốt thì người ta mới dùng.
Chất lượng tốt nhưng giá thành phải hạ.
Thứ ba nữa là dịch vụ phải tốt. Bây giờ là thời đại 4.0, tự động hoá nhà máy rồi còn tự động hoá cả phân phối nữa. Thế giới thế nào thì chúng ta vậy, mình áp dụng một cách sáng tạo và phù hợp thực tế của mình.
Làm thế nào để giá thành hạ mà chất lượng lại tốt, thưa bà?
Các nước Đông Âu phát triển ngành sữa ở xứ lạnh, chăn nuôi bò rất dễ. Họ có truyền thống mấy trăm năm mình không có, tất cả phải học hỏi, rút kinh nghiệm. Đặc biệt là khí hậu ở Việt Nam không hề thuận lợi cho chăn nuôi bò sữa, bò cần mát thì mình nóng, bò cần khô thì mình ẩm, bò cần đồng cỏ thì mình không có đất.
Từ năm 1990 đến giờ, Vinamilk đã xây dựng chiến lược phải tự túc được nguyên liệu vì nguyên liệu muốn làm được không phải đơn giản. Trước mắt thì kết hợp với bà con nông dân. Mình đặt giá thu mua cao, người nông dân tự phát triển chăn nuôi và mình bao tiêu.
Vinamilk làm thế từ năm 1990 đến 2005 thì tôi thấy rằng phải đi bằng hai chân. Có nghĩa là, nông dân một phần và mình làm trang trại một phần.

Chăn nuôi bò sữa của người nông dân ngày xưa tập trung chủ yếu ở TP.HCM vì đó là nơi tiêu thụ nhiều nhất, sau này đô thị hoá nên dạt dần, dạt dần chỉ còn Củ Chi rồi dạt tiếp luôn tới Long An và Vĩnh Long. Tại TP.HCM ngày càng giảm lượng người nuôi vì đất đai đô thị hoá thì chăn nuôi bò sữa không còn hiệu quả. Chính vì thế, tôi nghĩ sau này mình tự túc sẽ lớn hơn mình thu mua của nông dân.
Có thời các tỉnh ồ ạt nhập bò nhưng rồi kinh doanh không thành công, không thực hiện được. Vinamilk mua lại trang trại của tỉnh Tuyên Quang. Bắt đầu từ năm 2004-2005, Vinamilk bắt đầu làm trang trại.
Giá thành của nuôi trang trại rẻ hơn nhiều nông dân nuôi nhỏ lẻ vì mình nuôi tập trung, năng suất lao động cao hơn. Từ những trang trại đầu tiên đó đến bây giờ thì mình có tới 10 trang trại trong đó có 1 trang trại là organic. Các trang trại đều đạt Global Gap. Vừa rồi các trang trại của Vinamilk được các bên đánh giá là lớn nhất Châu Á. Như vậy, đầu tiên 100% nguyên liệu là từ mua của nông dân còn bây giờ trang trại chiếm 40%.
9 trang trại của mình đang có tới 24 ngàn con, chỉ cần 3-4 năm nữa thôi mình sẽ gấp đôi lên khoảng 50 ngàn con vì giờ áp dụng phôi giới tính nên tỷ lệ sinh con cái rất cao.
Như vậy thì những người nông dân đồng hành cùng mình lâu nay sẽ bị ảnh hưởng?
Không. Mình vẫn hợp tác với nông dân chặt chẽ. Họ vẫn còn muốn nuôi thì mình vẫn còn ủng hộ. Ủng hộ ở đây là cả về giống, biện pháp kỹ thuật chăn nuôi và quan trọng nhất vẫn là bao tiêu. Chừng nào họ không muốn nuôi nữa thì thôi. Họ muốn mở rộng bao nhiêu cũng được, mình vẫn bao tiêu. Quan trọng nhất trong nông nghiệp vẫn là phần bao tiêu chứ người nông dân không thể lúc được mùa thì mất giá, mất mùa được giá… được, rất bấp bênh. Vinamilk bao tiêu và có giá rõ ràng. Có nghĩa là mùa đông, mùa nóng, mùa lạnh gì cũng được bao tiêu hết.
Ngày xưa có cảnh tranh mua tranh bán thì nông dân thấy chỗ nào cao hơn thì bán, chúng tôi cũng ok. Bán không được, trở về, chúng tôi cũng vẫn ok, vẫn mua không vấn đề gì cả. Chúng tôi nghĩ rằng đôi khi người nông dân họ được tăng thêm chút thu nhập thì cũng ủng hộ thôi.

Đánh giá 5*, Like, Chia sẻ và Bình luận để động viên chúng tôi !
Đánh giá bài viết:
Đánh giá bài viết