Khi còn bé, chúng ta được dạy rằng nói dối không tốt, trẻ con không được nói dối. Ấy thế mà kì lạ thay, càng lớn chúng ta nói dối càng giỏi. Việc nói dối diễn ra gần như hàng ngày và đôi khi chúng ta phải tự đặt ra một câu hỏi: có ổn không nếu chúng ta lựa chọn không nói dối

 

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, mỗi người trung bình nói dối ít nhất một lần/ngày. Chúng ta nói dối những người xung quanh và nói dối chính bản thân mình. Đến làm trễ vì kẹt xe nhưng thực ra do ngủ quên, deadline trễ không phải vì ốm mà lỡ say xỉn cả tối, ai đó tự lừa dối bản thân rằng mình đã sẵn sàng bước ra khỏi mối tình cũ nhưng thực ra vẫn còn nhiều cảm xúc với người đã bỏ mình.

 

 

NÓI DỐI – CÁCH CHÚNG TA TỰ BẢO VỆ MÌNH

 

Vì sao chúng ta không thể không nói dối?

Nói dối là một phần quan trọng của ngôn ngữ và khả năng tư duy. Trên thực tế, một trong những điều quan trọng mà trí tuệ nhân tạo cần để tới gần hơn với con người là học được khả năng tự nói dối để “hiểu” hơn cuộc sống của con người. Nói dối ra đời không lâu sau sự phát triển của ngôn ngữ. Người ta coi nói dối là khả năng chi phối người khác mà không cần sử dụng đến bạo lực. Đây được coi là chiến lược quan trọng trong quá trình tiến hóa của loài người để cạnh tranh và sinh sản, cũng giống như cách các loài động vật ngụy trang trong thiên nhiên.

 

 

Chúng ta không thể không nói dối vì sống trong một cộng đồng lớn và nói dối có tính lây lan. Nhìn những người nói dối không bị trừng phạt hay lên án, người ta có động lực hơn để nói dối vì ở sơ khởi của nhận thức, ta thấy rằng nói dối mang đến cho nhiều người lợi ích lớn.

Chúng ta nói dối để bảo vệ bản thân. Không phải ai cũng đủ tự tin để nói rằng tôi là người đồng tính công khai nếu không muốn bị ném đá tới chết ở nhiều nước. Có những niềm tin cuộc sống, danh tính cá nhân, sở thích hay các đặc điểm khiến chúng ta gặp nguy hiểm nếu nói thật và chúng ta thấy cái gì của nói thật là sự đánh đổi quá lớn.

 

VÌ ĐÔI KHI NHỮNG LỜI NÓI THẬT LẠI QUÁ PHŨ PHÀNG

 

Sống trong một thế giới toàn những lời nói thật đồng nghĩa với việc bạn sẽ nhận được những phản hồi thẳng thắn, đôi khi là phũ phàng hơn – trong cách bạn ăn mặc, nói chuyện thậm chí là hôn. Bạn nhận ra rằng đối phương không quá tập trung vào câu chuyện, bạn chẳng quan trọng lắm trong mắt nhiều người, trình độ cũng không được đánh giá cao và đôi khi, người yêu bạn cũng không yêu bạn tới vậy. Chúng ta nói rằng những lời góp ý thẳng thắn và chân thành sẽ là động lực để mỗi người phát triển nhưng đó là khi bạn biết người ta vẫn sẽ không nói hết những gì trong đầu họ với bạn. Bạn có nghĩ mọi người sẽ có nhiều vấn đề tâm lý hơn trong một thế giới không có lời nói dối khi một ngày ai đó phải nghe không biết bao lần: “Mày mập thế?”, “Mày gầy thế?”, “Dạo này trông béo vậy”.

 

Người ta có thể nói rằng đó là sự thật và phải chấp nhận sự thật, đấy là khi người ta chưa từng bị nói vào mặt những lời phũ phàng vậy. Đôi khi, tôi thấy thở phào khi ai đó “nói dối” rằng tôi không quá tệ đến như vậy. Chúng ta không thể không nói dối vì cũng nghĩ rằng nó sẽ tốt hơn cho người khác, những lời nói dối sẽ giúp ai đó không tự ti về bản thân, lạc quan hơn, tìm được một bước ngoặt mới trong cuộc sống hay tránh rơi vào các vấn đề tâm lý.

 

 

NÓI DỒI VÌ CÓ NHỮNG ĐIỀU CÒN QUAN TRỌNG HƠN CẢ SỰ THẬT

 

Bạn có nhớ hồi nhỏ khi cầm bức tranh mới vẽ đến cho bố mẹ, thay vì nói “Trông nguệch ngoạc xấu thế!” thì bố mẹ đã khen “Con vẽ đẹp quá!” không? Chúng ta đã lắng nghe những lời nói dối vô hại kể từ ngày còn nhỏ là vậy.

Chúng ta nói dối vì chúng ta coi trọng mối quan hệ hơn sự thật; ở cả những mối quan hệ cá nhân và tầm vĩ mô hơn. Các mối quan hệ ngoại giao và quốc tế sẽ chao đảo nếu người ta chỉ nói thật với nhau. Bộ phim Tiệc Trăng Máu cho ta thấy một phần của câu chuyện nếu những lời nói dối bị bắt buộc thay thế bằng những lời nói thật, những điều chúng ta che dấu bị phơi bày thì mối quan hệ sẽ như thế nào. Ở cái kết của phim, trò chơi nói thật ko được diễn ra, mọi mối quan hệ sẽ vẫn như bình thường như thế nào, đây là một cái kết mở khiến cho người xem phải suy nghĩ. Đôi khi những lời nói dối sẽ khiến cho chúng ta giữ được mối quan hệ mà ta luôn trân trọng, cho dù mối quan hệ xây dựng trên một lời nói dối có thể mong manh đến cỡ nào

 

 

Khi ai đó hỏi tôi rằng chúng ta có thể sống không nói dối không, tôi nhớ lại mỗi buổi tối ba tôi đi làm về. Ba tôi là bác sĩ, một người luôn nói với tôi về đạo đức khi thấm nhuần lời thề danh dự ngành Y Hippocrates. Nhưng đó là những buổi tối ba mệt nhoài, thất vọng, thở dài, bỏ ăn… vì đã lỡ nói dối một người bệnh, một người nhà bệnh nhân, rằng bệnh tình họ đang chuyển biến tích cực nên cứ lạc quan, rằng “Đừng lo, ngày mai anh sẽ thấy đỡ hơn nhiều”, rằng “Anh ấy đã ra đi thanh thản” thay vì vật lộn trên giường bệnh sau tai nạn thảm khốc.

***

Tôi nghĩ ba đã làm tốt nhất có thể và đó là những lời nói dối có thể đa phần bệnh nhân, người nhà bệnh nhân đều cần. 

Chúng ta, trên thực tế, khó có thể sống mà không nói dối.

 

NẾU NÓI DỐI QUAN TRỌNG ĐẾN NHƯ VẬY, LIỆU TA CÒN CẦN NÓI THẬT?

 

Chúng ta gần như không thể sống mà không nói dối, tôi vẫn tin vào giá trị của sự thật. Bạn không thể ngừng nói dối không có nghĩa rằng để nói dối lấn át cuộc sống. Rõ ràng, chúng ta đang nói dối nhiều hơn cần thiết và đa phần lý do đều là sự bao biện khi có nhiều cách giải quyết không cần viện dẫn đến lời nói dối. Chúng ta đã quen với sự dễ dàng của những lời nói dối để gạt đi lời nói thật.

 

Thế nhưng, bạn có mệt mỏi khi không biết những lời mà đối phương nói ra không biết có thật hay không? Nếu một cuộc sống chỉ toàn lời nói dối, bạn sẽ không biết có điều gì có thể tin được hay không nữa. Thay vì nói dối mọi lúc, chúng ta có thể lựa chọn nói thật trong vài tình huống để hiểu nhau hơn. Thay vì nói dối, hãy nói thật để thấy yên bình, không phải nơm nớp lo sợ rằng ai đó sẽ phát hiện ra lời nói dối của mình thì sao. Nếu thế giới 100% sự thật chỉ là một ảo tưởng, hãy cứ cố gắng đẩy nó tới 90% hay nhiều hơn thế, tôi nghĩ rằng bạn sẽ thấy được cả ý nghĩa của sự thật và lời nói dối.

 

Một năm chỉ có 1 ngày Quốc tế nói dối. Tôi tin rằng người ta có lý do để chỉ chọn một ngày làm ngày nói dối với niềm tin rằng, hãy để 364 ngày còn lại là những ngày nói thật. Chúng ta có thể không thể thiếu những lời nói dối trong cuộc sống nhưng hãy chỉ coi nó như một dư vị hay món tráng miệng trong một bàn tiệc, đừng để nó thành món chính dọn ra trong đời mỗi người.

Đánh giá 5*, Like, Chia sẻ và Bình luận để động viên chúng tôi !
Đánh giá bài viết:
Đánh giá bài viết